زمینه و هدف: اکثر نویسندگان حقوقی عارض شدن فوت و حجر بر وکیل و موکل را از موجبات ابطال عقد وکالت می دانند در فقه عدم بقای عقد وکالت پس از فوت را در اجماع فقها می دانند. در حقوق ایران در بند سوم ماده 678 و ماده 954 ق. م به تأسی از اجماع فقها عارض شدن فوت و حجر بر عقد وکالت را مطلقاً موجب ابطال عقد وکالت می دانند، البته بنا بر تفاسیر مختلف از ماده 777 ق. م و سایر مواد و عقود مشابه نظیر عقد رهن و وصیت تصور بقای وکالت پس از فوت و حجر دور از ذهن نیست. هدف از این پژوهش برسی امکان بقای وکالت پس از فوت و حجر با توجه به اختلاف نظرهای حقوقی و اشکالات عمده ای که در اثر ابطال مطلق عقد وکالت پس از فوت و حجر در مراجع قضایی به وجود آمده است، می باشد. روش: این تحقیق از نوع نظری بوده، روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می باشد و روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر اصالت متن، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته ها: مطالعات صورت گرفته در حقوق ایران نشان می دهد عقد وکالت به مجرد عارض شدن فوت و حجر برآن مطلقاً ابطال می گردد و قانون مدنی ایران در این خصوص مسکوت است، لکن مطالعه تطبیقی صورت گرفته در نظام های حقوقی نظیر مصر و فرانسه در این خصوص چنین است که عقد وکالت را در ابتدا با عارض شدن فوت و حجر بر آن باطل نمی گردد، بلکه با در نظرگرفتن اصل مصلحت و ضرر و زیان اشخاص ذی نفع تصمیم بر ابطال یا ابقای عقد وکالت پس از فوت و حجرگرفته خواهد شد. نتیجه گیری: برآیند پژوهش حاضر و مطالعات تطبیقی صورت گرفته اینست که امکان بقای عقد وکالت پس از عارض شدن فوت و حجر در برخی از موارد وجود دارد مستند این ادعا اختلاف نظر حقوقدانان در این زمینه، اصول و قواعد فقهی و حقوقی و همچنین تأسی از نظام های حقوقی نظیر مصر و فرانسه است که عقد وکالت را به مجرد عارض شدن فوت و حجر بر طرفین آن از ابتدا باطل نمی دانند، بلکه در مواردی بنا بر اصل مصلحت و ضرر و زیان اشخاص ذی نفع قائل به بقای عقد وکالت پس از فوت و حجر طرفین هستند.

عقود جایز بر اثر حوادثی مثل فوت و حجر یکی از طرفین عقد، منفسخ می شود؛ یکی از موضوعات مهم در عقود جایز، مبنای انفساخ این عقود در اثر عوامل مزبور است که در خصوص آن میان فقهای امامیه و حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد به طوری که برخی از فقها و حقوقدانان انفساخ عقود جایز را نتیجه جایز بودن عقد و برخی مبانی دیگری را مطرح کرده­اند. در این پژوهش ضمن بررسی دیدگاه فقهای امامیه و حقوقدانان در مورد مبنای انفساخ عقود جایز، موضوع از دیدگاه امام خمینی نیز موردبررسی قرارگرفته است. برخلاف حقوق ایران، در حقوق مصر به این موضوع چندان پرداخته نشده است؛ ولی با توجه به موارد انفساخ برخی از عقود جایز ازجمله عقد عاریه می توان گفت که در حقوق این کشور، اغلب اراده طرفین قرارداد به عنوان مبنای انفساخ در نظر گرفته شده است.

سفیه یا غیر رشید انسان بالغی است که تصرفات او در امور مالی خویش عقلایی نباشد، اعم از اینکه پس از بلوغ به رشد دست نیافته باشد یا پس از بلوغ و رشد سفه به او عارض شده باشد. سفیه از جمله محجورین است اما آیا صرف حدوث سفاهت، موجب محجوریت سفیه گردیده و با زایل شدن آن از حجر خارج می گردد یا اینکه ثبوت و زوال حجر محتاج حکم حاکم است؟ اقوال فقها در این خصوص متفاوت و متکثر است. بعضی معتقدند به محض ظهور و حدوث سفه حجر ثابت می شود و با زوال آن مرتفع می گردد و در هیچ یک از دو مورد نیاز به حکم حاکم نیست. بعضی دیگر معتقدند که ثبوت و زوال حجر، متوقف بر حکم حاکم است مطلقا، عده ای نیز بر این باورند که ثبوت حجر نیاز به حکم حاکم ندارد اما رفع آن باید به حکم حکم باشد، و عده ای دیگر ثبوت مجدد را محتاج حکم می دانند اما زوال آن را نیازمند حکم نمی دانند و در نهایت گروهی از فقها بین سفه متصل به صغر و سفهی که بعد از بلوغ و رشد عارض می شود قائل به تفصیل شده اند و در فرض نخست ثبوت و زوال حجر را نیازمند به حکم حاکم نمی دانند و در فرض دوم در هر دو مورد محتاج حکم می دانند. با بررسی دیدگاه ها و اقوال مختلف به نظر می رسد که قول نخست، اقوی است زیرا رشد و سفه از مفاهیم عرفیه هستند و چنانچه فردی از نظر عرف رشید یا سفیه شناخته شود حکم مناسب بر آن بار می شود و نیازی به حکم حاکم نیست اما با توجه به اینکه واگذار نمودن تشخیص این قبیل امور که بعضا پیچیده و مشکل است، به عرف موجب اختلاف و نزاع می گردد و اینکه در یک جامعه منظم حقوقی که دسترسی به حاکم وجود دارد رجوع به حاکم امری معقول و توجیه پذیر است لذا نظر دوم می تواند مرجح باشد.

اصل مسلم این است که در خصوص تشکیل جلسات دادرسی و اداره آن ها هرگاه موازین قانونی از قبیل احراز قانونی اطلاع و ابلاغ، عدم فوت و حجر طرفینی و تطبیق مفاد دادخواست با موازین قانونی صورت نپذیرد و بی جهت جلسه تشکیل شود، دارای ضمانت اجرا خواهد بود، به طوری که نه تنها تخلف انتظامی قاضی را در پی خواهد داشت، بلکه موجب خواهد شد رأی در بعضی موارد بی اعتبار باشد و در مراجع بالاتر موجبات فسخ دادنامه فراهم آید؛ بنابراین، احقاق حق و اجرای عدالت در محاکم مستلزم این است که بستر و زمینه برای اصحاب دعوی فراهم شود تا طرفین بتوانند به راحتی ادعاها و ادله و استدلال های خود را طرح نمایند. در خصوص بررسی هرچند عمده این گونه موضوعات همچنان خلأهای قانونی وجود دارد. به عنوان مثال وضعیت به هنگام اخلال در نظم جلسه از سوی یکی از اصحاب دعوی و وکیل آن ها مشخص نیست. لذا این مطالعه در تلاش است تا هر یک از مصادیقی که موجب ضرورت وجود نظم در جلسه دادرسی می گردد را تحلیل نمایید.

یکی از ادله مورد استناد محاکم قضایی جهت صدور حکم حجر، نظریه پزشکی در مورد وضعیت روحی روانی و میزان مسوولیت پذیری افراد است و این امر در اکثر کشورها متداول است. رویه قضایی ایران، دلالت نظریه کارشناسی مبنی بر وجود جنون یا عدم رشد عقلی، در اکثریت موارد قاطع دعوا یا تعیین کننده و از اهمیت ویژه ای در این زمینه برخوردار است. حال سوال مهمی که در اینجا مطرح است، قدرت تقابل نظریه کارشناس (به عنوان یک دلیل یا اماره) در رد سایر امارات معارض از جمله شهادت شهود، تحقیقات محلی یا سوابق فرد از جمله عملکرد اجتماعی و اعمال حقوقی است که باید از دیدگاه حقوقی به آن پاسخ داده شود. در این مطالعه نتیجه ای که گرفته می شود این است که میزان حجیت نظریه پزشکی در مورد احراز جنون (یکی ازسبب های حجر) به دلیل ماهیت جنون و نحوه ارتباط آن با علم پزشکی، موضوعیت داشته و به غیر از نظریه کارشناسی اصلح (از نظر تخصص یا تعداد) قابل اغماض نبوده و با وجود امارات معارض، قابل اسقاط نیست، ولی در مورد عدم رشد عقل معاش، به دلیل ماهیت و تعریف عدم رشد و نحوه ارتباط آن با علم پزشکی، نظریه کارشناس جنبه طریقیت داشته و در تقابل با دلایل و بینات شرعی و قانونی دیگر تاب مقاومت نداشته و قابل اغماض به نظر می رسد. در مورد تشخیص عدم بلوغ (به عنوان سومین سبب حجر) با توجه به معیار قانونی آن که همان نرسیدن به سن مشخص است، همانند تعیین عدم رشد نظریه کارشناسی پزشکی را می توان به عنوان یک اماره در نظر گرفت.

کفیل به موجب عقد کفالت تعهد به احضار مکفول نزد مکفول له می کند و در صورت تخلف از انجام تعهد باید دین مکفول یا مبلغ وجه الکفاله را به عنوان خسارت عدم انجام تعهد بپردازد. تعهد کفیل به احضار، تعهدی غیرمالی است، اما چون بر این تعهد آثار مالی نیز بار می شود، ازاین رو کفیل باید بالغ، عاقل و رشید باشد و به دلیل ضرری بودن عقد کفالت صغیر ممیز و سفیه نمی توانند نه شخصاً و نه توسط ولی یا قیم این عقد را منعقد کنند. علاوه بر این اگرچه عقد کفالت عقدی لازم است، اما چون تعهد کفیل قائم به شخص اوست، ازاین رو اگر کفیل بعد از عقد و قبل از موعد احضار مکفول، دچار جنون دائمی شود، عقد کفالت منحل می شود، بنابراین نمی توان انجام تعهد را از ورثه یا نمایندۀ کفیل درخواست کرد یا اینکه دین یا مبلغ وجه الکفاله را از اموال کفیل دریافت کرد و دادگاه باید از مکفول معرفی کفیل جدیدی را تقاضا کند. در فرض جنون ادواری نیز اگرچه عقد کفالت باقی است، چون در مدت جنون امکان انجام تعهد از سوی کفیل وجود ندارد، این مسئله سبب ورود ضرر به مکفول له می شود، ازاین رو دادگاه باید از مکفول معرفی کفیل جدید را بخواهد. در صورت ورشکستگی کفیل نیز عقد کفالت پابرجاست و مکفول له برای وصول وجه الکفاله باید وارد در غرما شود.

سبک­شناسی یکی از شیوه­های تحلیل و تفسیر متون ادبی بر پایه عناصر زبانی است که در میان پژوهش­های حوزه زبان­شناسی، جایگاه ویژه­ای را به خود اختصاص داده است. سوره حجر یکی از سور مکّی قرآن است که از جهت بلاغی و نحوی، واجد نکات شایسته توجّه بسیار است، چنانکه سبک­شناسی بلاغی و نحوی این سوره می تواند زیبایی­ها و ظرافت­های قابل تأمّلی از این چشمه فیّاض وحی را برای مخاطبان مشخّص سازد. این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی و با استفاده از معیارهای سبک­شناسی جدید به تحلیل و تبیین ویژگی­های بلاغی و نحوی سوره حجر پرداخته و کوشیده است لایه­هایی از زیبایی این سوره را از منظر اسالیب بلاغی و نحوی مثل: «تقدیم و تأخیر»، «حذف» و «تضاد و مقابله» و ... مورد بررسی قرار دهد. نتایج حاصل از تحقیق، بیانگر آن است که در این سوره اسالیب به نحوی دقیق و ملموس، ضمن ایجاز کلام، به انتقال دقیق و مؤثّر معنا یاری رسانده و اغراضی همچون تأکید، مبالغه، تعظیم و تکریم و ...  در جهت تصویرآفرینی و ترسیم پیام­های مورد نظر براساس مفاهیم آیات، به شکلی هنری و زیبا تجلّی یافته است. همچنین مشخّض گردید که اسلوب تقدیم و تأخیر، اسلوب حذف و اسلوب تضاد و مقابله در خدمت ایفاد معنی و شکل دهی به منظومه معرفتی مدّنظر خداوند متعال، نسبت به دیگر عناصر زبانی از بسآمد بیشتری برخوردارند.

چکیده فارسی: در طول تاریخ، متون دینی به خاطر جایگاه و قداستشان، منبع الهام و اقتباس بسیاری از شاعران و نویسندگان بوده اند. در این زمینه قرآن کریم گوی سبقت را از سایر متون ربوده است و شعرا و ادیبان در هر دوره ای برحسب موقعیت و تعاملی که با آن داشته اند، آثار خویش را به زیور واژگان و مضامینش آراسته اند. ابن حجر، فقیه و محدث مشهور سده ی هشتم ه. ق در دیوان شعر خود، نمونه های متعددی از بینامتنی قرآنی، ازجمله بینامتنی واژگانی و مضامینی، را به کاربرده است. ازآنجاکه وی در نه سالگی حافظ کل قرآن بوده و مدت ها در فضای روحانی و معنوی مکه و در جوار کعبه به تحصیل علم پرداخته است، تأثیر شگرف فضای قرآنی بر اشعار وی بسی نمایان است. ارتباط بخش «النبویات» با قرآن کریم، از ژرفای بسیاری برخوردار است به گونه ای که در موارد زیادی، فهم معنای موردنظر جز از طریق آشنایی با متن پنهان و شناخت چگونگی رابطه ی این دو متن با یکدیگر مقدور نیست. در این پژوهش با روشی تحلیلی–, توصیفی، بینامتنی قرآنی در بخش «النبویات» که در مدح پیامبر(ص)سروده شده است، بررسی خواهد شد. با خوانش دقیق قصاید موجود در «النبویات» این نتیجه به دست می آید که شاعر از انواع بینامتنی قرآن کمک گرفته و واژگان و مضامین قرآنی را بدون ایجاد تغییر به کاربرده است و به استثنای چند مورد نفی کلی، بیشترین شکل روابط بینامتنی «النبویات» با قرآن کریم، به صورت نفی متوازی است که در آن، ابن حجر توانسته است میان متن پنهان و متن حاضر نوعی ساز ایجاد کند و تعاملی آگاهانه با آن پدید آورد. (چکیده عربی: کانت النصوص الدینیة بسبب قداستها و مکانتها، مصدرَ الإلهام والاقتباس للعدید من الشعراء والکتاب علی مرّ التاریخ. ففی هذا السیاق، سبق القرآنُ الکریمُ النصوصَ الأخرى, ، وقد اعتمد الأدباءُ علیه فی کل عصر لتخصیب آثارهم وتخلیدها، فزّینوا کلماتها بزینة القرآن، وذلک حسب قرب کلٍّ منهم من هذا الکتاب ومقدار تفاعلهم معه. لقد استخدم ابن حجر-الفقیه والمحدّث المشهور فی القرن الثامن الهجری-فی دیوانه نماذج کثیرة من التناص القرآنی کتناص الألفاظ والمضامین والوقائع التاریخیة ومشاهد القیامة، وبما أنه کان حافظاً للقرآن الکریم منذ التاسعة من عمره، وأنه کان مشتغلا بتحصیل العلوم فی الأجواء المعنویة فی المکة المکرمة وبجوار بیت الحرام، فإنّ أثر القرآن علی شعره واضح للغایة. إنّ علاقة «النبویات» مع القرآن الکریم عمیقة جداً، وهذا أدّی إلی عدم الفهم الدقیق لما یعنیه ابن حجر فی کثیر من الحالات إلا من خلال الإلمام بالنص المخفی وفهم کیفیة ارتباط النصین ببعضهما البعض. تسعى,هذه الدراسة بطریقة تحلیلیة وصفیة إلى,تحلیل التناص القرآنی فی قسم«النبویات»من دیوانه، والذی نظّمها فی مدح الرسول(ص). فالقراءة المتأنیة لأبیات هذا القسم تدلّ علی أن الشاعر استخدم الأصناف المتداخلة من التناص القرآنی ووظّف الکلمات والمضامین القرآنیة دون تعدیل ملحوظ وأنه باستثناء بعض الحالات الموجودة من التناص من نوع«النفی العام»، فإنّ «النفی المتوازی» تستغرق معظم الحالات الموجودة فی «النبویات»، والذی استطاع فیه ابن حجر أن یقوم بالتنسیق والتلحیم بین النص المخفی والنص الحالی وخَلقِ تفاعل واعٍ بینهما. )

«نقش حجر» عنوان مهم ترین سند موجود از وقف نامه بقعه شاهچراغ (ع) است. این وقف نامه در رمضان 947ق از سوی امیر محب الدین میرزا حبیب الله بن مرتضی شریفی، جد اعلای خاندان شریفی حسینی، صادر شده است و نسخه اصل آن در سنگ منقور و بر درگاه شمالی بقعه شاهچراغ (ع) نصب بوده است. وقف نامه نقش حجر اطلاعات مفیدی از موقوفات بقعه شاهچراغ (ع) به دست می دهد. هم چنین نکات شایان توجهی از تحولات معماری این بنای مذهبی در دوره صفوی دارد. این وقف نامه در دعاوی مربوط به امور موقوفات و تولیت بقعه شاهچراغ (ع) تا دوره معاصر نیز مورد استناد بوده است. سنگ وقف نامه نقش حجر از میان رفته است، اما رونوشت های متعددی از وقف نامه در دسترس است. همین رونوشت ها مبنای تصحیح و ارایه متنی منقح از این وقف نامه در مقاله پیش روست. به علاوه، محتوای وقف نامه با استفاده از شواهد و منابع معتبر تاریخی تحلیل می شود و مشخصات سوادها و سجلات آن حتی الامکان معلوم می گردد.

پیش زمینه و هدف: سلامت یکی از اساسی ترین مسایل در ایجاد توسعه عدالت اجتماعی در کشورهای در حال توسعه می باشد. زندگی انسان ها با خطرات زیادی از جمله بیماری ها و حوادث همراه است که سالانه باعث مرگ میلیون ها نفر در جهان می شود. اساس داده های مربوط به مرگ، فرم گواهی فوت است. پژوهش حاضر با هدف بازنگری فرم های موجود گواهی فوت و تدوین فرم پیشنهادی انجام گرفت.مواد و روش کار: این پژوهش یک مطالعه مروری است. جهت جمع آوری داده ها با جستجو در اینترنت گواهی های فوت بیش از 14 کشور دنیا بدست آمد و سپس کامل ترین فرم از بین آن ها انتخاب و با فرم کشورایران مقایسه و در نهایت فرم پیشنهادی طراحی و تدوین شد.یافته ها: کامل ترین فرم در بین فرم های بدست آمده متعلق به کشور آمریکا بود. بر همین اساس فرم پیشنهادی طراحی و تدوین شد. جهت دست یابی به اطلاعات کامل تر موارد جدیدی به بخش های مشخصات عمومی و نشانی متوفی، علت فوت و همچنین جواز دفن فرم قبلی اضافه شد.بحث و نتیجه گیری: داده های مربوط به علل مرگ در مشخص کردن اولویت های بهداشتی، چگونگی اختصاص منابع، طراحی برنامه های مداخله ای، ارزیابی و پایش مشکلات بهداشتی بکار گرفته می شوند. لذا جهت ثبت دقیق مرگ و بیماری در جامعه نیاز به فرم گواهی فوت کامل می باشد. امید است سازمان پزشکی قانونی کشور با استفاده از فرم پیشنهادی، مسوولین کشور را جهت سیاست گذاری ها برای تامین و ارتقای سلامت جامعه یاری نماید.